Om Oekraïne te steunen opende de Europese Unie in 2022 de agrarische markt voor het land en schafte zij de invoerheffingen af. Oekraïne maakt daar blijkbaar gretig gebruik van, zo blijkt uit recente cijfers over de eiermarkt.
Tussen januari en november 2025 zouden uit Oekraïne meer dan 85.000 ton consumptie-eieren met een waarde van circa 148 miljoen euro naar de Europese Unie zijn geëxporteerd. Voorheen ging het om ongeveer 13.000 ton ter waarde van circa 18 miljoen euro. Dat komt neer op een stijging van ruim 550 procent in volume en een waardestijging van meer dan 720 procent, schrijft de Berliner Zeitung.
Het gaat hierbij vooral om industrie-eieren voor verwerkte producten, zoals pasta, bakkerijproducten, snacks, desserts, mayonaise of gebruik in de horeca. In deze toepassingen is geen vermelding van herkomst en huisvestingssysteem verplicht. Dierenwelzijnsorganisaties, zoals het Duitse Vier Pfoten, klagen dat deze eieren voor consumenten praktisch onzichtbaar zijn. En hoewel consumenten in de Europese Unie zich tegen kooihuisvesting hebben uitgesproken, krijgen zij toch producten afkomstig uit juist deze houderijvorm.
Grote Oekraïense concerns verdienen goed
De belangrijkste profiteurs zijn volgens de Berliner Zeitung grote agrarische concerns met productielocaties in Oekraïne. Nauwelijks een agrarische sector in Oekraïne groeit zo snel als de pluimvee- en eierproductie. Grote winnaar is het concern MHP, dat pluimveestallen exploiteert in een omvang die in de Europese Unie niet voorkomt, inclusief grootschalige kooihuisvesting.
Een andere toonaangevende eierproducent is Ovostar Union. Ovostar behoort tot de grootste eierproducenten van Europa en levert eieren en eiproducten aan meer dan 35 landen, waaronder veel Europese Unie-lidstaten. De eieren worden grotendeels in Oekraïne geproduceerd, terwijl het hoofdkantoor op Cyprus is gevestigd, waar ook de winsten naartoe vloeien.
Met twee maten meten
De krant wijst ook op de ongelijkheid dat Duitse pluimveehouders aan strenge dierenwelzijnseisen moeten voldoen, hun stallen hebben aangepast en vervolgens moeten toezien hoe goedkope kooi-eieren de binnenlandse markt overspoelen.
Maar ook binnen de Europese Unie bestaan verschillende normen. Zo komen nog altijd eieren uit Poolse koloniehuisvesting (Kleingruppenhaltung) naar Duitsland, een houderijsysteem dat daar eveneens verboden is. Vier Pfoten wijst daarnaast op verschillen in regelgeving voor gewasbescherming. In Oekraïne worden middelen gebruikt die in de Europese Unie al lang verboden zijn. Daarbij rijst de vraag wie dit alles daadwerkelijk controleert.
Speciale regelingen afschaffen of importverbod
Op basis van Europese Unie-importgegevens komt de Berliner Zeitung uit op een gemiddelde importwaarde van circa 1,7 euro per kilogram Oekraïense eieren. Landen als Polen, Hongarije, Slowakije en Bulgarije willen daarom de speciale regels voor Oekraïense agrarische importen weer aanscherpen. Ook in Tsjechië, Roemenië en bij Duitse en Oostenrijkse boerenorganisaties groeit de kritiek.
Bedrijfsetikettering gevoelig voor fraude
De Vlaamse belangenbehartiger Landsbond Pluimvee waarschuwde in november vorig jaar al dat Oekraïense eieren ondanks nieuwe Europese Unie-voorschriften als biologische producten in het winkelschap kunnen belanden. De oorzaak is een maas in de regelgeving rond etikettering.
Alleen België, Duitsland, Nederland en Italië voeren de etiketteringsplicht daadwerkelijk uit. Dat is mogelijk door een Europese Unie-bepaling die uitzonderingen toestaat op basis van objectieve criteria. Volgens Landsbond Pluimvee ligt fraude hier voor het oprapen.
Zonder stempel vanuit het productiebedrijf is niet meer te achterhalen waar een ei vandaan komt en onder welke omstandigheden het is geproduceerd. Controles vinden alleen plaats in het eerste Europese Unie-land van binnenkomst. „Ongestempelde Oekraïense eieren kunnen zo via landen als Polen praktisch vrij door Europa worden vervoerd”, waarschuwt de Landsbond Pluimvee.
Nieuwe importquota
Zo onbeperkt als de Berliner Zeitung en Vier Pfoten stellen, is de toegang van eieren tot de Europese Unie overigens niet. Sinds het najaar van 2025 gelden binnen de Europese Unie nieuwe importquota voor agrarische producten uit Oekraïne. Die liggen echter nog steeds aanzienlijk hoger dan voorheen. Dat vergroot de prijsdruk op landbouwbedrijven in heel Duitsland aanzienlijk.
Overzicht van de belangrijkste tariefvrije importquota per jaar:
- Tarwe: van 1 miljoen ton naar circa 1,3 miljoen ton
- Maïs: van 650.000 ton naar circa 1 miljoen ton
- Gerst: van 350.000 ton naar circa 450.000 ton
- Suiker: van 20.000 ton naar circa 100.000 ton
- Honing: van 6.000 ton naar circa 35.000 ton
- Pluimveevlees: van 90.000 ton naar circa 120.000 ton
- Eieren en eiproducten: van 6.000 ton naar circa 18.000 ton
Daarnaast gelden duidelijk verhoogde quota voor diverse zuivelproducten.
